Негіздердің жіктелуі. Алынуы. Қасиеттері.

Автор: Кошкали Зинагул Кабикызы

Сабақтың тақырыбы: Негіздердің жіктелуі. Алынуы. Қасиеттері.

                   

Сабақтың мақсаты:

1.     Оқушыларға негіздердің формуласын, химиялық теңдеулер құру, индикатормен анықтау арқылы қасиеттерін түсіндіру.

2.     Оқушылардың танымдық іскерлігін, пәнге деген қызығушылығын арттыру.

3.     Еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

 

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

 

Әдісі: сұрақ-жауап.

 

Көрнекілігі: таблицалар, реактивтер, Na, H2O, Cao, HCl, NaOH, индикаторлар.

 

Сабақты төрт бағыт бойынша жүргіздім.

1.     Ой қозғау. (нені білеміз)

2.     Іздену (нені. білгіміз келеді)

3.     Ой қорыту. (нені білдік)

4.     Ой дамыту. (танымдық ойындар)

 

I. Үй тапсырмасын тексеру. (топтық жұмыс)

1) Әр топтан 1-1 оқушыдан шығып, оксидтердің формуласын жазады.

(Пирамида ойыны)

                                                    Ca

                                        Cu        O          S

                          Na2         O         Zn        O2        Al2

             P           O2          Mg        O         Fe        O3        Li

K2               O           Ba         O          Ag2       O         C       O         O2      

 

    Оксидтердің саны көміртегі элементінің салыстырмалы атомдық массасына тең екенін дәлелдейді.

2) Қышқылдық, негіздік оксидтердің химиялық қасиеттерін еске түсіре отырып, реакция теңдеулерін тақтаға жазу.

 

II. Жаңа тақырып түсіндіру. (ой қозғау)

 

      Құрамы                                                               Индикаторға әсері                    

                                                Негіз

      Жіктеу                                                                  Химиялық қасиеті

 

 

 

 

Мұнан кейін 3 топ тапсырмалар орындайды.

                                                   

    I топ. Формулалары келтірілген заттардың ішінен негіздерді теріп жазыңдар. Атау беріңдер.

    CuO, Fe(OH)2, H2SO4, P2O5, KOH, CaO, Ba(OH)2

 

    II топ. Мына берілген:

    А) марганец (IV)

    Ә) кальций

    Б) мыс (II)

    В) темір (III)

    Г) мырыш гидроксидтерінің формуласын жазыңдар.

 

    III топ. Мына негіздердің:  а) Mg(OH)2

                                                  ә) Ba(OH)2

                                                  б) Cu(OH)2

                                                  в) Mn(OH)2 құрамындағы гидроксид түзуші элементтердің валенттілігін көрсетіп, атау беріңіздір.

    Негіздердің құрамы, жіктелуі, индикаторларға әсерін біле отырып, келесі кезекте негіздерге тән химиялық қасиеттерімен таныстырдым.

 

II. Нені білгіміз келеді?

                                                Суда еритін (сілтілер): LiOH, Ca(OH)2, Ba(OH)2,

Негіздер:                                                                    NaOH, KOH.

                                             Суда ерімейтін: Cu(OH)2, Fe(OH)2, Fe(OH)3.

                                            

                                              Екі дайлы: Zn(OH)2, Al(OH)3,  Be(OH)2.

               

              O-H                                                       O-H

 

Ca                                                      Al              O-H

           

              O-H                                                        O-H

 

1. Негіздердің алынуы: Белсенді металдарды тікелей сумен әрекеттестіру:

    2Na + 2H2O = 2NaOH + H2

2. Белсенді металл оксидтері сумен әрекеттескенде:

    CaO + H2O = Ca(OH)2

3. NaCl, KCl балқымаларын электролиздеп:

    Na2O + H2O = 2NaOH алады.

4. Суда ерімейтін, екі дайлы гидроксидтерді алу үшін металдардың ерімтал тұздарына CuCl2, FeSO4, AlCl3 сілті қосады.

                   CuCl2 + 2NaOH = Cu(OH)2 + 2NaCl

                   AlCl3 + 3NaOH = Al(OH)3 + 3NaCl

    Химиялық қасиет:

1. NaOH + HCl = NaCl +H2O                           

    Cu(OH)2 + 2HCl = CuCl2 + H2O

2. Сілтілердің қышқылдық оксидтермен әрекеттесуі:

    Cu(OH)2 +CO2 = CuCO3↓ + H2O

3. Сілтілердің тұздармен әрекеттесуі:

    2KOH + CuSO4 = Cu(OH)2↓ +  K2SO4

4. Суда ерімейтін негіздер қыздырғанда ыдырайды:

    Cu(OH)2 = CuO + H2O

Фенолфталеин + сілті → таңқурай түсті

Фенолфталеин + қышқыл → түссіз

Лакмус + сілті → қызыл түсті

    NaOH – сабын тәрізді, өте күйдіргіш. Онымен жұмыс істегенде өте сақ болу керек.

    Ca(OH)2 – cөндірілген әк – суда аз еритін борпылдақ ұнтақ.

-         Әк суы д.д

                                           Қышқыл        

                                                                    тұз + су

          Екі дайлы

 

                                          Сілті

Al(OH)3 + 3HCl = AlCl3 + 3H2O

H3AlOH3 + NaOH = Na3AlO3 + H2O

 

Венн диаграммасы

 

Суда еритін негіз                    Ортақ қасиет               Суда ерімейтін

Сілті + қышқ = тұз + H2O

Сілті+қышқ.окс=тұз+су

Сілті+тұз=ерім.нег+тұз

Қышқыл + негіз =

тұз + су

Негіз+қышқыл=тұз су

Негіз=оксид + H2O

 

 

                                       

   

 

               

 

 

 

                        

III. Ой қорыту (нені білдік?)

Эстафеталық жарыс

 

I-топ: K → K2O → KOH → K2SO4

 

II-топ: Mg → MgO → MgCl2

 

III-топ: S → SO2 → H2SO3 → Na2SO4

 

 

IV. Танымдық ойындар.

 

Графикалық диктант.

Төмендегі сұрақтарға «ия» немесе «жоқ» деп жазу керек:

Ca(OH)2 – заты берілген.

Сұрақтары:

1. Бұл суда ерімейді.

2. Оның құрамына оттектің 2 атомы кіреді.

3. Күрделі зат.

4. Қыздырғанда ыдырайды.

5. Екі дайлы қасиет көрсетеді.

6. Қышқылдық оксидпен әрекеттеседі.

7. Кальцийдің валенттілігі I – ге тең.

8. Құрылыста қолданылады.

9. Молекула құрамына 5 атом кіреді.

10. Белсенді. Металл сумен әрекеттескенде түзіледі.

 

V. Ойлан, тап. (Ой дамыту)

 

1 қатар:    Фосфор жақсақ будақтап,

                 Ақ түтінін түзеді.

                 Ол түтінді су сорып,

                 Қандай қосылыс түзеді?    (P2O5)

 

2 қатар:    Су бетінде безектеп,

                 Металл натрий жүзеді.

                 Ең соңында жоқ болып,

                 Қандай қосылыс түзеді?     (NaOH)

 

VI. Есеп білсең, есең түгелденеді. Есептер шығару.

    7,65 г барий оксиді сумен әрекеттескенде барий гидроксидінің қандай массасы түзілетінін есепте:

Берілгені:                  Шешуі:

 

m(BaO) = 7.65          7,65 г     х

                                 ВаО + Н2О → Ва(ОН)2

m(BaOH)2 - ?           153 г                   171 г  

                                 х=(7,65*171) / 153 = 8,55

VII. Оқушыларды бағалау.       

VIII. Үйге тапсырма беру. §34. №4-5,8 есеп.

                                

                            

 

 

Получить программу конференций

Получить программу конференций

Создай 3 ДИПЛОМА, а оплати всего за 2!

3-й в подарок!
Акция до 15 июля подробнее
пригласи друга и получи дипломы
пригласи друга
Пожалуйста, подождите.
x